Jezik

sr

en

Odeljenje istorijskih nauka SANU: Izgradnjom gondole na Beogradskoj tvrđavi ugrožavaju se viševekovni ostaci prošlosti

Odeljenje istorijskih nauka Srpske akademije nauka i umetnosti (SANU) usprotivilo se najavljenoj izgradnji gondole na Kalemegdanu ocenjujući da bi taj projekat "grubo narušio celinu jedinstvenog spomenika i viziju položaja Beogradske tvrđave na ušću dveju velikih reka kakav nema nijedan srednjovekovni grad".

Budući izgled beogradske gondole Foto: Beoinfo
Budući izgled beogradske gondole Foto: Beoinfo

Navodeći da se projektom Grada Beograda o izgradnji žičare “neposredno ugrožavaju viševekovni ostaci prošlosti”, Odeljenje za istorijske nauke SANU je ocenilo da je “porazna činjenica da je projekat o izgradnji nesrećne turističke atrakcije odobrio upravo Republički zavod za zaštitu spomenika kulture kojem je staranje o Tvrđavi, s obzirom na izuzetan značaj, povereno”.

“Izgradnja tzv. gondole, koja poništava poznate obrise grada, neočekivan je udarac nastojanju da Tvrđava sa Kalemegdanom bude neodvojivi, glavni deo urbanog ambijenta koji čine Univerzitet sa brojnim fakultetima, muzejima, galerijama, koncertnim dvoranama, bibliotekama i drugim kulturnim ustanovama”, piše u saopštenju.

Odeljenje istorijskih nauka podseća da su obustavljanje izgradnje žičare na Kalemegdanu ranije zatražili i Srpsko arheološko društvo, Društvo konzervatora Srbije, Akademija arhitekture Srbije, Muzeološko društvo, Nacionalni komitet IKOM-a, Odeljenje za arheologiju Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, Nacionalni komitet IKOMOS-a i “većina stručnjaka samog Republičkog zavoda za zaštitu spomenika culture”.

"A za pitanje pristupa Tvrđavi treba se prisetiti i nedoumice grčkih stručnjaka koji su u vreme svetskog kongresa arhitekata u Atini razmatrali mogućnost da se viševekovni prilaz Akropolju penjanjem po kamenim gromadama zameni uklesanim stepenicama, rampom ... ili, pomišljalo se čak, uspinjačom. Na to pitanje Korbizije, protagonista moderne arhitekture je odgovorio: 'Na kolenima, gospodo’”, navode u Odeljenju SANU.

Stručnjaci Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture protiv gradnje žičare

Nedavno se protiv gradnje gondole na Kalemegdanskoj tvrđavi izjasnila većina zaposlenih stručnjaka konzervatora Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture (RZZSK). Oni su apelovali da se obustavi izgradnja žičare, jer će, kako su istakli, trajno biti uništeno arheološko nasleđe Beogradske tvrđave i narušen integritet spomenika kulture i parka Kalemegdan.

“Doći će do uništavanja (fizičkog razgradjivanja, izmeštanja) značajnog kulturnog sloja iz perioda kada se na prostoru Beogradske tvrđave nalazio Rimski vojni logor (rimski kastrum), što je bio razlog za nominaciju Beogradske tvrđave za upis na Uneskovu Listu Svetske baštine u okviru Granica Rimskog Carstva”, upozorili su konzervatori.

Prema njihovoj oceni, izgradnjom gondola i uništavanje Rimskog šanca kao posledicu bi imalo izuzimanje Kalemegdana sa liste lokaliteta koji ispunjavaju uslove za upis na Listu Svetske baštine.

“Izgradnja gondole Kalemegdan – Ušće u direktnoj je suprotnosti sa Planom generalne regulacije koji je još na snazi i čije odredbe su obavezujuće, a on izričito za prostor Beogradske tvrđave zabranjuje izgradnju žičanih sajli za alternativni prevoz i rekreaciju”, ukazali su konzervatori, a objavila Evropa nostra Srbija.

Prema istraživanju Insajdera, planovi razvoja grada razlikuju se jedan od drugog i dok urbanistički plan predviđa žičare, ali ne precizira gde, Plan generalne regulacije zabranjuje žičare na Beogradskoj tvrđavi.

Poslednji usvojen Plan detaljne regulacije za gondolu poziva se na oba dokumenta, a predviđa gradnju baš na Kalemegdanu. Sva tri dokumenta usvojila je gradska skupština u protekle tri godine.

Zamenik gradonačelnika Goran Vesić je u izjavi za Insajder rekao “da ne razumemo šta sa čim treba da bude usklađeno i da je sve u skladu sa zakonom”. Prema njegovim rečima, oni koji se sada bune to su mogli da rade u vreme dok je bila javna rasprava.

Prema planu beogradskih vlasti i JP Skijališta Srbije, koje se vodi kao investitor ovog projekta, projekat izgradnje gondole u Beogradu trebalo bi da bude realizovan do kraja ove godine. Ministarstvo građevinarstvo izdalo je lokacijsku dozvolu za gradnju žičare u prestonici, kao I građevinsku, ali samo za sprovođenje pripremnih radova na ovom projektu. Na građevinsku dozvolu se još čeka, jer nije završena projektno - tehnička dokumentacija.

Izgradnji žičare ranije se usprotivilo dvadesetak strukovnih udruženja, naučnih instituta i obrazovnih katedri za očuvanje kulturnog nasleđa, koji su zahtevali da se projekat obustavi. Peticiju za to potpisalo je oko 14.000 građana.

 

Izvor: Beta, Insajder

Preuzimanje delova teksta ili teksta u celini je dozvoljeno, ali uz obavezno navođenje izvora i uz postavljanje linka ka izvornom tekstu na www.insajder.net.